20 lat Nordic Noir – Karl Berglund o ekspansji kryminału

Karl Berglund, szwedzki literaturoznawca i adiunkt na Uniwersytecie w Uppsali, specjalizuje się w badaniu literatury popularnej, ze szczególnym uwzględnieniem szwedzkich kryminałów. Jego praca doktorska oraz późniejsze badania skupiają się na dynamice rynku książki i globalnym sukcesie gatunku, co czyni go jednym z kluczowych ekspertów w tej dziedzinie. W ostatnich latach Berglund analizował wpływ mediów cyfrowych, takich jak audiobooki, na popularność kryminałów, a także ich rolę w kształtowaniu eksportu szwedzkiej kultury. W wywiadzie dla strony Uniwersytetu w Uppsali podzielił się swoimi spostrzeżeniami na temat ewolucji i ekspansji szwedzkiego kryminału, wskazując na jego różnorodność, komercyjny potencjał i przyszłe kierunki rozwoju. Czytaj dalej 20 lat Nordic Noir – Karl Berglund o ekspansji kryminału

20 lat Nordic Noir – Jørn Lier Horst o potrzebie kryminału

Opublikowany kilka lat temu na stronie Klubu Rivertona tekst, zatytułowany „Nødvendigheten av krim” („Potrzeba kryminału”), oferuje wnikliwy wgląd w filozofię Jørna Liera Horsta, jednego z najpopularniejszych norweskich autorów kryminałów. Artykuł, oparty na przemówieniu Horsta na Krim Festivalen, wyjaśnia, dlaczego literatura kryminalna nie tylko przetrwała, ale także rozkwita w Norwegii, a także jakie znaczenie ma dla społeczeństwa i indywidualnych czytelników. Czytaj dalej 20 lat Nordic Noir – Jørn Lier Horst o potrzebie kryminału

20 lat Nordic Noir – Sara Kärrholm o ewolucji kryminału

Sara Kärrholm, szwedzka literaturoznawczyni i wykładowczyni na Uniwersytecie w Lund, jest postacią dobrze znaną w środowisku badaczy literatury popularnej, zwłaszcza w kontekście kryminałów. Od czasu uzyskania doktoratu w 2005 roku, kiedy obroniła rozprawę o szwedzkich powieściach kryminalnych lat 50. XX wieku, w kontekście zimnej wojny. Obecnie w swoich badaniach skupia się na analizie gatunku, badając jego ewolucję, społeczne uwarunkowania oraz wpływ na kulturę. Czytaj dalej 20 lat Nordic Noir – Sara Kärrholm o ewolucji kryminału

20 lat Nordic Noir

W tym roku mija dokładnie 20 lat od premiery pierwszego tomu „Millennium” Stiega Larssona, wydarzenia uznawanego za początek globalnego fenomenu Nordic Noir. Z tej okazji zapraszamy na wyjątkowy cykl artykułów, który zadebiutuje na naszym portalu 5 sierpnia 2025 roku. Przez kolejne tygodnie przyjrzymy się ewolucji tego nurtu, analizując jego wpływ na literaturę, kulturę i media. W ramach cyklu opublikujemy autorskie teksty i opracowania wypowiedzi zagranicznych specjalistów, oferujące szerszą perspektywę na rozwój gatunku. Czytaj dalej 20 lat Nordic Noir

Kolejny powrót do Fjällbacki (Rafał Chojnacki)

Fot. Magnus Ragnvid (camillalackberg.se)
Fot. Magnus Ragnvid (camillalackberg.se)

Nowa powieść Camilli Läckberg, to jednocześnie jej powrót do jednej z najpopularniejszych serii w skandynawskim kryminale. 30 milionów sprzedanych egzemplarzy to najlepszy wynik spośród żyjących szwedzkich pisarzy. Z okazji premiery 11 tomu, zatytułowanego Kukułcze jajo, Camilla udzieliła szwedzkim mediom serii wywiadów. Przyjrzyjmy się jej wypowiedziom, żeby wyłowić ciekawostki, związane jej nową książką.

Czytaj dalej Kolejny powrót do Fjällbacki (Rafał Chojnacki)

Påsk deckare 2021 – Szwedzi polecają świąteczne kryminały

Pod egzotycznie brzmiącym terminem Påsk deckare kryją się powieści kryminalne, czytane chętnie w okresie wielkanocnym. To już właściwie ogólno-nordycka tradycja, która początkowo oznaczała wręczanie książek kryminalnych w ramach prezentów świątecznych. Dziś coraz częściej są to po prostu powieści, które kupuje się, by poczytać w wolnym, świątecznym czasie. Postanowiliśmy przejrzeć aktualne szwedzkie polecanki – dwie z nich nawet całkiem dokładnie. Dzięki temu możemy odpowiedzieć na pytanie: Co Szwedzi będą czytać na Wielkanoc? Czytaj dalej Påsk deckare 2021 – Szwedzi polecają świąteczne kryminały

Rafał Chojnacki: Martin Beck prowadzi śledztwo

Peter Haber jako Martin Beck i Mikael Persbrant jako Gunvald Larsson

Na długo przed pojawieniem się Kurta Wallandera, błyskotliwego, choć skłonnego do depresji policjanta z Ystad, idolem miłośników powieści kryminalnej w całej Skandynawii był Martin Beck, policjant ze Sztokholmu, bohater serii powieści napisanych przez pisarską parę – Maj Sjöwall i Pera Wahlöö. Czytaj dalej Rafał Chojnacki: Martin Beck prowadzi śledztwo

Doskonałe miejsce na kryminał – wywiad z Håkanem Östlundhem

Doskonałe miejsce na kryminał (foto: Thron Ullberg)
Doskonałe miejsce na kryminał (foto: Thron Ullberg)

Powieść „Wyspa strachu„, to pierwszy tom serii o policjantach z Gotlandii, której autorem jest szwedzki pisarz Håkan Östlundh. Z okazji wydania tej książki w Polsce, przeprowadziliśmy z nim wywiad. Specjalnie dla portalu „Deckare.pl Skandynawskie Kryminały” z Håkanem Östlundhem rozmawiał Rafał Chojnacki.

Czytaj dalej Doskonałe miejsce na kryminał – wywiad z Håkanem Östlundhem

Rafał Chojnacki: Henning Mankell. Człowiek, który wprowadził kryminał na salony

Henning Mankell
Henning Mankell. Człowiek, który wprowadził kryminał na salony.

Henning Mankell urodził się w 1948 roku w Sztokholmie, jednak wychował się głównie w niewielkiej miejscowości na północy Szwecji. I to właśnie wychowanie w niewielkiej miejscowości, zdała od cywilizacyjnego szumu wielkiego miasta sprawiło, że młody Henning stał się zadeklarowanym lewicowcem. Czytaj dalej Rafał Chojnacki: Henning Mankell. Człowiek, który wprowadził kryminał na salony

Święta z Marią Wern – wywiad z Anną Jansson

Święta z Marią Wern
Święta z Marią Wern

Na wywiad z Anną Jansson umówiliśmy się już w lutym 2014 roku. Po drodze jednak nie nie udało nam się dogadać terminu. W końcu zwróciliśmy się do pisarki z prośbą o życzenia dla polskich czytelników. W odpowiedzi Anna zaproponowała wywiad. Złapaliśmy ją tuż przed świętami, kiedy oczekiwała na przyjazd swoich dzieci i wnuków. Kiedy czytacie te słowa jest już pewnie wraz z nimi…
Czytaj dalej Święta z Marią Wern – wywiad z Anną Jansson

Monika Samsel-Chojnacka, Rafał Chojnacki: Sherlock Holmes i tajemnice Sztokholmu

Sherlock Holmes i tajemnice Sztokholmu
Sherlock Holmes i tajemnice Sztokholmu

Sherlock Holmes bez wątpienia może być nazwany najbardziej zapracowanym detektywem wszech czasów. Od momentu gdy w 1887 roku sir Arthur Conan Doyle opublikował Studium w szkarłacie, regularnie otrzymujemy nowe historie, w których pojawia się skrupulatny i dokładny w analizie wszelkiego rodzaju dowodów śledczy, prowadzący prywatną praktykę już nie tylko w Londynie, ale niemal na całym świecie. Kolejne historie, nie do końca trafnie określane jako pastisze, powstawały niemal wszędzie tam, gdzie dotarły oryginalne historie Conan Doyle’a.
Czytaj dalej Monika Samsel-Chojnacka, Rafał Chojnacki: Sherlock Holmes i tajemnice Sztokholmu

Dorte Jakobsen: Lisbeth Salander alias Pippi Langstrumpf

salander

Na początek chciałabym zacytować fragment e-maila, wysłanego przez Stiega Larssona do jego szwedzkich wydawców: Starałem się iść pod prąd, w porównaniu ze zwykłymi powieściami kryminalnymi. Chciałem stworzyć bohaterów, którzy różnią się znacznie od zwykłych postaci z kryminałów. Moim punktem wyjścia stała się właśnie Pippi, która byłaby już dorosła. Nazwano by ją socjopatką, bo patrzy na społeczeństwo w inny sposób, nie próbuje przystosować się do norm społecznych? Przekształciła się więc w Lisbeth Salander, która ma też sporo cech męskich.
Czytaj dalej Dorte Jakobsen: Lisbeth Salander alias Pippi Langstrumpf

Rafał Chojnacki: Z wizytą w Muzeum Policji w Sztokholmie

polismuseet

Stolica Szwecji to miasto pełne ciekawostek. Piękna starówka, stare kamienice, pałace, muzea, teatry – wszystko to kusi turystę, który w wakacyjny czas przełamie się i zamiast smażyć ciało na plażach południa, wybierze północ. Szczerze mówiąc nie zawsze chłodniejszą, niż Hiszpania czy Grecja.

Czytaj dalej Rafał Chojnacki: Z wizytą w Muzeum Policji w Sztokholmie