W tym tygodniu po raz pierwszy w historii ogłoszono „Svensk kulturkanon”, kanon kultury szwedzkiej. To lista stu dzieł i zjawisk, uznanych przez komisję za najważniejsze dla szwedzkiej tożsamości kulturowej. Jak wyjaśniła minister kultury Parisa Liljestrand, ideą kanonu jest stworzenie żywego i przyjaznego narzędzia edukacyjnego, pomagającego w budowaniu wspólnej wiedzy i zrozumienia kultury Szwecji. Czytaj dalej Sjöwall i Wahlöö w Svensk kulturkanon
20 lat Nordic Noir – Karl Berglund o ekspansji kryminału

Karl Berglund, szwedzki literaturoznawca i adiunkt na Uniwersytecie w Uppsali, specjalizuje się w badaniu literatury popularnej, ze szczególnym uwzględnieniem szwedzkich kryminałów. Jego praca doktorska oraz późniejsze badania skupiają się na dynamice rynku książki i globalnym sukcesie gatunku, co czyni go jednym z kluczowych ekspertów w tej dziedzinie. W ostatnich latach Berglund analizował wpływ mediów cyfrowych, takich jak audiobooki, na popularność kryminałów, a także ich rolę w kształtowaniu eksportu szwedzkiej kultury. W wywiadzie dla strony Uniwersytetu w Uppsali podzielił się swoimi spostrzeżeniami na temat ewolucji i ekspansji szwedzkiego kryminału, wskazując na jego różnorodność, komercyjny potencjał i przyszłe kierunki rozwoju.
Czytaj dalej 20 lat Nordic Noir – Karl Berglund o ekspansji kryminału20 lat Nordic Noir – Jørn Lier Horst o potrzebie kryminału

Opublikowany kilka lat temu na stronie Klubu Rivertona tekst, zatytułowany „Nødvendigheten av krim” („Potrzeba kryminału”), oferuje wnikliwy wgląd w filozofię Jørna Liera Horsta, jednego z najpopularniejszych norweskich autorów kryminałów. Artykuł, oparty na przemówieniu Horsta na Krim Festivalen, wyjaśnia, dlaczego literatura kryminalna nie tylko przetrwała, ale także rozkwita w Norwegii, a także jakie znaczenie ma dla społeczeństwa i indywidualnych czytelników. Czytaj dalej 20 lat Nordic Noir – Jørn Lier Horst o potrzebie kryminału
20 lat Nordic Noir – Sara Kärrholm o ewolucji kryminału
Sara Kärrholm, szwedzka literaturoznawczyni i wykładowczyni na Uniwersytecie w Lund, jest postacią dobrze znaną w środowisku badaczy literatury popularnej, zwłaszcza w kontekście kryminałów. Od czasu uzyskania doktoratu w 2005 roku, kiedy obroniła rozprawę o szwedzkich powieściach kryminalnych lat 50. XX wieku, w kontekście zimnej wojny. Obecnie w swoich badaniach skupia się na analizie gatunku, badając jego ewolucję, społeczne uwarunkowania oraz wpływ na kulturę. Czytaj dalej 20 lat Nordic Noir – Sara Kärrholm o ewolucji kryminału
20 lat Nordic Noir

W tym roku mija dokładnie 20 lat od premiery pierwszego tomu „Millennium” Stiega Larssona, wydarzenia uznawanego za początek globalnego fenomenu Nordic Noir. Z tej okazji zapraszamy na wyjątkowy cykl artykułów, który zadebiutuje na naszym portalu 5 sierpnia 2025 roku. Przez kolejne tygodnie przyjrzymy się ewolucji tego nurtu, analizując jego wpływ na literaturę, kulturę i media. W ramach cyklu opublikujemy autorskie teksty i opracowania wypowiedzi zagranicznych specjalistów, oferujące szerszą perspektywę na rozwój gatunku. Czytaj dalej 20 lat Nordic Noir
Top 100 Nordic Noir – trzecia dziesiątka
Kolejnych dziesięć pozycji Top 100 Nordic Noir – od miejsca 71 do 80 – można już poznać w podsumowaniu w serwisie YouTube.
Przy okazji ranking zyskuje też własną kategorię na naszej stronie.
Strindberg wśród burz (Rafał Chojnacki)

Nazwać bohatera szwedzkiego kryminału August Strindberg, to tak jakby w Polsce miał się on nazywać Adam Mickiewicz. Myślę, że rozpoznawalność tego nazwiska jest wśród Szwedów podobna. Ten dramaturg i prozaik ma w każdym mieście swoją ulicę, pomnik lub muzeum. Tworzy to oczywiście zamierzony efekt humorystyczny, kiedy kolejni bohaterowie poznają imię i nazwisko głównego bohatera książki. Czytaj dalej Strindberg wśród burz (Rafał Chojnacki)
Horst, Jørn Lier & Fjell, Jan-Erik: Krzyk

Autor: Jørn Lier Horst, Jan-Erik Fjell
Tytuł oryginału: Skriket
Wydawnictwo: Smak Słowa, 2025
Język oryginału: norweski
Seria: Markus Heger (1)
Tłumaczenie: Milena Skoczko-Nakielska
Liczba stron: 416 Czytaj dalej Horst, Jørn Lier & Fjell, Jan-Erik: Krzyk
Horst, Jorn Lier & Fjell, Jan-Erik: Skriket

Autor: Jorn Lier Horst, Jan-Erik Fjell
Tytuł: Skriket
Wydawnictwo: Gyldendal, 2024
Język oryginału: norweski
Seria: Markus Heger (1)
Polskie wydanie: Krzyk Czytaj dalej Horst, Jorn Lier & Fjell, Jan-Erik: Skriket
Horst, Jørn Lier: Susza

Autor: Jorn Lier Horst
Tytuł oryginału: Tort land
Wydawnictwo: Smak Słowa, 2025
Język oryginału: norweski
Seria: William Wisting (18)
Tłumaczenie: Milena Skoczko-Nakielska
Liczba stron: 406 Czytaj dalej Horst, Jørn Lier: Susza
Horst, Jorn Lier: Tort land

Autor: Jørn Lier Horst
Tytuł: Tort land
Wydawnictwo: Gyldendal, 2021
Język oryginału: norweski
Seria: William Wisting (18)
Polskie wydanie: Susza Czytaj dalej Horst, Jorn Lier: Tort land
Ohlsson, Kristina: Sztorm

Autor: Kristina Ohlsson
Tytuł oryginału: Stormvakt
Wydawnictwo: Smak Słowa, 2025
Język oryginału: szwedzki
Seria: August Strindberg (1)
Tłumaczenie: Agata Teperek
Liczba stron: 490 Czytaj dalej Ohlsson, Kristina: Sztorm
Sigurdardóttir, Yrsa: Znikąd pomocy

Autor: Yrsa Sigurdardóttir
Tytuł oryginału: Lok lok og las
Wydawnictwo: Sonia Draga, 2024
Język oryginału: islandzki
Seria: Czarny lód (1)
Tłumaczenie: Paweł Cichawa
Liczba stron: 416 Czytaj dalej Sigurdardóttir, Yrsa: Znikąd pomocy
Sigurdardóttir, Yrsa: Lok lok og las

Autor: Yrsa Sigurdardóttir
Tytuł: Lok lok og las
Wydawnictwo: Bjartur, 2021
Język oryginału: islandzki
Seria: Karólína, Czarny lód (1)
Polskie wydanie: Znikąd pomocy Czytaj dalej Sigurdardóttir, Yrsa: Lok lok og las
Nesbø, Jo: Samotny wilk

Autor: Jo Nesbø
Tytuł oryginału: Minnesota
Wydawnictwo: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2026
Język oryginału: norweski
Seria:
Tłumaczenie: Iwona Zimnicka
Liczba stron: 400
Nesbø, Jo: Minnesota

Autor: Jo Nesbø
Tytuł: Minnesota
Wydawnictwo: Aschehoug, 2025
Język oryginału: norweski
Seria:
Polskie wydanie: Samotny wilk
Horst, Jorn Lier & Enger, Thomas: Ofiary

Autor: Thomas Enger, Jorn Lier Horst
Tytuł oryginału: Offer
Wydawnictwo: Smak Słowa, 2024
Język oryginału: norweski
Seria: Blix i Ramm (5)
Tłumaczenie: Milena Skoczko-Nakielska
Liczba stron: 416 Czytaj dalej Horst, Jorn Lier & Enger, Thomas: Ofiary
Horst, Jorn Lier & Enger, Thomas: Offer

Autor: Thomas Enger, Jorn Lier Horst
Tytuł: Offer
Wydawnictwo: Gyldendal Norsk Forlag, 2023
Język oryginału: norweski
Seria: Blix i Ramm (5)
Polskie wydanie: Ofiary Czytaj dalej Horst, Jorn Lier & Enger, Thomas: Offer
Eva Fretheim z nagrodą Glasnyckeln 2025
Norweska pisarka Eva Fretheim zdobyła prestiżową nagrodę Szklany Klucz (Glasnyckeln) 2025. Wyróżnienie przyznano za powieść kryminalną Fuglekongen. To najważniejsze nordyckie wyróżnienie dla literatury kryminalnej. Jury doceniło kunszt literacki i realistyczną fabułę książki. Czytaj dalej Eva Fretheim z nagrodą Glasnyckeln 2025
Dziennikarskie śledztwo (Rafał Chojnacki)

„Gąszcz” to debiutancka powieść Sary Strömberg, dzięki której pisarka zdobyła uznanie szwedzkich krytyków i czytelników. Została ona wyróżniona przez Szwedzką Akademię Kryminału jako najlepszy debiut 2021 roku.