{"id":9648,"date":"2026-09-29T22:33:22","date_gmt":"2026-09-29T20:33:22","guid":{"rendered":"https:\/\/deckare.pl\/?p=9648"},"modified":"2026-09-29T22:33:22","modified_gmt":"2026-09-29T20:33:22","slug":"prawda-czy-fikcja-rafal-chojnacki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/deckare.pl\/?p=9648","title":{"rendered":"Prawda czy fikcja? (Rafa\u0142 Chojnacki)"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Tw\u00f3rca <\/em>Arne Dahla i Jonasa Mostr\u00f6ma<\/strong> to pierwszy tom serii, w kt\u00f3rej dwaj do\u015bwiadczeni szwedzcy autorzy krymina\u0142\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105 si\u0142y i do\u015bwiadczenia. W\u0142a\u015bnie te do\u015bwiadczenia s\u0105 tu bardzo istotne, poniewa\u017c mamy do czynienia z kryminalnym thrillerem, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym bohaterem jest… najpopularniejszy szwedzki autor krymina\u0142\u00f3w…<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Tom Borg<\/strong> to \u015bwiatowej s\u0142awy pisarz, najlepszy w swoim fachu. Po wielkim sukcesie powie\u015bci Big Bang Blues<\/em> od trzech lat nie napisa\u0142 prawie nic. Chcia\u0142by stworzy\u0107 thriller, kt\u00f3ry zmusi\u0142by czytelnik\u00f3w do powa\u017cnej refleksji na temat kryzysu klimatycznego. Ale s\u0142owa nie przychodz\u0105. Jedyny fragment, jaki uda\u0142o mu si\u0119 wydusi\u0107, to krwawa scena na ekskluzywnym nocnym klubie w Sztokholmie. Jednak los podsuwa mu okazj\u0119. Mo\u017ce zrobi\u0107 to, o czym od jakiego\u015b czasu my\u015bla\u0142: zanurzy\u0107 si\u0119 w bagnie. Przecie\u017c chodzi tylko o research… I nagle scena, kt\u00f3r\u0105 opisa\u0142, a kt\u00f3r\u0105 zna jedynie kilka os\u00f3b, wydarza si\u0119 naprawd\u0119. Tyle tylko, \u017ce on nie jest zewn\u0119trznym obserwatorem, a jej uczestnikiem, a nawet g\u0142\u00f3wnym podejrzanym. Ucieka. \u015acigaj\u0105 go zar\u00f3wno policja, jak i grupa, kt\u00f3ra najwyra\u017aniej od dawna uk\u0142ada\u0142a partie szach\u00f3w wok\u00f3\u0142 jego \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci. Pytanie, kt\u00f3re wraca w powie\u015bci jak refren, brzmi: kto w\u0142a\u015bciwie steruje opowie\u015bci\u0105 \u2014 pisarz? Rzeczywisto\u015b\u0107? A mo\u017ce kto\u015b trzeci, kto wierzy, \u017ce w\u0142a\u015bciwa historia mo\u017ce zmieni\u0107 \u015bwiat?<\/p>\n\n\n\n

Po drugiej stronie barykady stoi Olivia Woolf,<\/strong> komisarz policji z heterochromi\u0105. Spokojnie, ja te\u017cnie wiedzia\u0142em co to takiego, ale ten element niesamowicie o\u017cywia posta\u0107. Potejemnie \u0107wiczy walki MMA, ma te\u017c swoj\u0105 w\u0142asn\u0105, nieoficjaln\u0105 misj\u0105, kt\u00f3rej celem s\u0105 m\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rych wymiar sprawiedliwo\u015bci nie dosi\u0119ga. Kiedy jej c\u00f3rka i syn Borga okazuj\u0105 si\u0119 par\u0105, sytacja si\u0119 komplikuje,<\/p>\n\n\n\n

Autorzy stworzyli te\u017c ca\u0142\u0105 plejad\u0119 barwnych postaci, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 ekscentryczny przyjaciel Toma, Lennart Stagnelius<\/strong>, poeta, cz\u0142onek Szwedzkiej Akademii, poruszaj\u0105cy si\u0119 na w\u00f3zku inwalidzkim mieszkaniec barki, zacumowanej na sta\u0142e niedaleko sztokholmskiego ratusza. R\u00f3wnie\u017c po stronie jednoznacznie z\u0142ych postaci, pojawiaj\u0105 si\u0119 ciekawe przypadki. Na ich szczycie mie\u015bci si\u0119 cz\u0142owiek z opadaj\u0105c\u0105 powiek\u0105, szef przest\u0119pczego syndykatu, kt\u00f3ry zdaje si\u0119 przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu sterowa\u0107 akcj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Powie\u015b\u0107 nosi intryguj\u0105cy podtytu\u0142 \u201dHistoria prawdziwa\u201d, co dodaje pikanterii. Czy taka sprawa rzeczywi\u015bcie si\u0119 wydarzy\u0142a? A mo\u017ce to po prostu \u015bwiadoma zabawa konwencj\u0105, kt\u00f3ra autorzy uprawiaj\u0105 w\u0142a\u015bciwie od pierwszego zdania tej powie\u015bci? \u017beby poznac odpowied\u017a na to pytanie, trzeba wej\u015b\u0107 w rol\u0119 czytelnika. Ale uwa\u017cajcie! T\u0105 rol\u0119 te\u017c ju\u017c dla was napisano.<\/p>\n\n\n\n

Tw\u00f3rca to metaktymina\u0142. Wiele takich powie\u015bci oferuje zabaw\u0119 w odgadywanie r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 inspiracji, ale cz\u0119sto dzieje si\u0119 to kosztem jako\u015bci kryminalnej zagadki. Tutaj jest inaczej. Borg nie jest tylko figur\u0105 \u201episarza w kryzysie\u201d. Jest pe\u0142nowymarowym bohaterem krymina\u0142u, kt\u00f3ry ma swoje \u017cycie. Podobnie ma si\u0119 sprawa z innymi bohaterami. Dahl i Mostr\u00f6m potrafi\u0105 by\u0107 okrutni i zabawni w tej samej scenie. Potrafi\u0105 pu\u015bci\u0107 akcj\u0119 na pe\u0142nych obrotach i nagle zatrzyma\u0107 si\u0119 przy jakim\u015b zdaniu. To nie jest ch\u0142odna maszyna do zwrot\u00f3w akcji. To ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra chce, \u017ceby\u015b jednocze\u015bnie \u015bledzi\u0142 intryg\u0119 i zastanawia\u0142 si\u0119, co znaczy straci\u0107 kontrol\u0119 nad w\u0142asn\u0105 histori\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dla czytelnik\u00f3w Dahla b\u0119dzie to odej\u015bcie od jego wcze\u015bniejszych, bardziej \u201epowa\u017cnych\u201d konstrukcji policyjnych. Dla czytelnik\u00f3w Mostr\u00f6ma \u2014 skok w stron\u0119 wi\u0119kszej swobody i absurdu. Razem brzmi\u0105 jak kto\u015b, kto zna konwencj\u0119 na wylot i postanowi\u0142 j\u0105 rozebra\u0107, a potem z\u0142o\u017cy\u0107 na nowo, z humorem w duchu braci Coen i z pytaniami, kt\u00f3re zostaj\u0105 aktualne po zamkni\u0119ciu ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n\n\n\n

Powie\u015b\u0107 ko\u0144czy si\u0119 takim zawieszeniem akcji, \u017ce trudno sobie wyobrazi\u0107 brak kolejnj cz\u0119\u015bci. W Szwecji ukaza\u0142a si\u0119 w tym roku. W Polsce trzeba trzyma\u0107 kciuki za wydawnictwo Labreto, \u017ceby zdecydowa\u0142o si\u0119 na kontynuacj\u0119. Ale to ju\u017c zale\u017cy od was i od tego, czy dacie si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 w ten \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n

Autor: Rafa\u0142 Chojnacki<\/p>\n\n\n\n

Arne Dahl, Jonas Mostr\u00f6m, Tw\u00f3rca<\/a>, Wydawnictwo Labreto, 2026.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tw\u00f3rca Arne Dahla i Jonasa Mostr\u00f6ma to pierwszy tom serii, w kt\u00f3rej dwaj do\u015bwiadczeni szwedzcy autorzy krymina\u0142\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105 si\u0142y i do\u015bwiadczenia. W\u0142a\u015bnie te do\u015bwiadczenia s\u0105 tu bardzo istotne, poniewa\u017c mamy do czynienia z kryminalnym thrillerem, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym bohaterem jest… najpopularniejszy szwedzki autor krymina\u0142\u00f3w…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[63],"tags":[99,2165,3640,971,549,3638,3665],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9648"}],"collection":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9648"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9648\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9649,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9648\/revisions\/9649"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9648"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9648"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}