{"id":9559,"date":"2026-07-23T11:09:20","date_gmt":"2026-07-23T09:09:20","guid":{"rendered":"https:\/\/deckare.pl\/?p=9559"},"modified":"2026-07-23T11:09:20","modified_gmt":"2026-07-23T09:09:20","slug":"asa-hellberg-od-milosci-do-zbrodni-rafal-chojnacki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/deckare.pl\/?p=9559","title":{"rendered":"\u00c5sa Hellberg – od mi\u0142o\u015bci do zbrodni (Rafa\u0142 Chojnacki)"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

\u00c5sa Hellberg<\/strong> przez lata rz\u0105dzi\u0142a w\u015br\u00f3d list bestseller\u00f3w, pisz\u0105c skandynawskie powie\u015bci z gatunku „feelgood literature”. To rodzaj historii obyczajowych z pozytywnym przes\u0142aniem, czasem bli\u017cszy romansowi, z elementami humorystycznymi. Na polskim rynku znamy go cho\u0107by z powie\u015bci Frederika Backmana<\/strong> i Jonasa Jonassona<\/strong>. Hellberg zwykle pisa\u0142a o silnych, dojrza\u0142ych kobietach i rodzinnych sekretach. Teraz ta sama autorka si\u0119ga po krymina\u0142.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Kim jest \u00c5sa Hellberg?
<\/strong>Pisarka urodzi\u0142a si\u0119 w 1962 roku w Fj\u00e4llbace <\/strong>\u2013 malowniczej miejscowo\u015bci na zachodnim wybrze\u017cu Szwecji, tej samej, kt\u00f3r\u0105 na map\u0119 \u015bwiatowej literatury kryminalnej wpisa\u0142a Camilla L\u00e4ckberg. Dzi\u015b mieszka pod Sztokholmem, a poza pisaniem zajmuje si\u0119 coachingiem i wyk\u0142adami.<\/p>\n\n\n\n

Do literatury wesz\u0142a stosunkowo p\u00f3\u017ano. Debiutowa\u0142a w 2012 roku powie\u015bci\u0105 Sonjas sista vilja<\/em> (Ostatnia wola Sonji<\/em>) i od razu trafi\u0142a w gust czytelnik\u00f3w. Od tego czasu sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych postaci szwedzkiego feelgoodu<\/em> \u2013 gatunku, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy lekko\u015b\u0107, ciep\u0142o i emocjonaln\u0105 szczero\u015b\u0107. Jej ksi\u0105\u017cki opowiadaj\u0105 o silnych, atrakcyjnych kobietach po pi\u0119\u0107dziesi\u0105tce: ich mi\u0142o\u015bciach, przyja\u017aniach, rodzinnych tajemnicach i prawie do drugiego (lub trzeciego) \u017cycia. Bohaterki nie s\u0105 ani ofiarami, ani idealnymi matkami \u2013 s\u0105 \u017cywe, czasem impulsywne, cz\u0119sto zagubione, ale zawsze pe\u0142ne energii.<\/p>\n\n\n\n

Powie\u015bci \u00c5sy Hellberg ukaza\u0142y si\u0119 w niemal dwudziestu krajach Europy. Regularnie nominowano je do nagr\u00f3d, m.in. \u00c5rets Feelgood<\/strong>, Adlibrispriset <\/strong>i Storytel Awards<\/strong>. Autorka przez ponad dekad\u0119 konsekwentnie budowa\u0142a sw\u00f3j literacki \u015bwiat \u2013 od wsp\u00f3\u0142czesnych romans\u00f3w obyczajowych po historyczn\u0105 sag\u0119 inspirowan\u0105 histori\u0105 w\u0142asnej rodziny. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

W 2025 roku zaskoczy\u0142a jednak wszystkich. Po latach dominacji w feelgoodzie postanowi\u0142a zmieni\u0107 gatunek i napisa\u0142a sw\u00f3j pierwszy krymina\u0142. Tak narodzi\u0142a si\u0119 seria Kostermorden <\/em>i jej nietypowa bohaterka \u2013 62-letnia policjantka Vega Varg<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego krymina\u0142?
<\/strong>Po ponad dekadzie i kilkunastu ksi\u0105\u017ckach \u00c5sa Hellberg poczu\u0142a, \u017ce w swojej dzia\u0142ce literatury zrobi\u0142a ju\u017c prawie wszystko. W wywiadzie dla Bonniers Bokklubb <\/strong>m\u00f3wi\u0142a wprost:<\/p>\n\n\n\n

Uzna\u0142am, \u017ce zrobi\u0142am ju\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego, co da si\u0119 zrobi\u0107 w feelgoodzie \u2013 od troch\u0119 szalonych historii po historyczne dramaty o mojej w\u0142asnej rodzinie. Nadszed\u0142 czas, \u017ceby przetestowa\u0107 co\u015b zupe\u0142nie nowego i da\u0107 sobie wyzwanie. Moja wydawczyni na pocz\u0105tku wygl\u0105da\u0142a troch\u0119 sceptycznie, ale szybko zmieni\u0142a zdanie, gdy zrozumia\u0142a, \u017ce m\u00f3wi\u0119 powa\u017cnie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zmiana gatunku nie by\u0142a jednak tylko artystyczn\u0105 zachciank\u0105. W rozmowie podczas spotkania autorskiego na Wyspach Koster Hellberg m\u00f3wi\u0142a o realiach rynku:<\/p>\n\n\n\n

Gatunek feelgood jest przeludniony. Tort nie ro\u015bnie, a liczba autor\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 si\u0119 nim podzieli\u0107, tak. To nie by\u0142o ju\u017c zr\u00f3wnowa\u017cone. \u017beby przetrwa\u0107, musia\u0142am zrobi\u0107 co\u015b innego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Przyznaje, \u017ce by\u0142a ostrzegana przed zmian\u0105 gatunku, ale \u015bwiadomie zignorowa\u0142a ostrze\u017cenia:<\/p>\n\n\n\n

Nie s\u0142ucha\u0142am, cho\u0107 oczywi\u015bcie pisanie krymina\u0142u jest trudne. Wszystko, co napiszesz, ma znaczenie, wp\u0142ywa na co\u015b innego w opowie\u015bci. Ale ja szuka\u0142am w\u0142a\u015bnie takiego wyzwania.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119ksz\u0105 trudno\u015bci\u0105 okaza\u0142y si\u0119 detale \u2013 co\u015b, czego w feelgoodzie nie trzeba pilnowa\u0107 z tak\u0105 precyzj\u0105. W wywiadzie dla Bonniers Bokklubb opowiada\u0142a z humorem:<\/p>\n\n\n\n

Ja, kt\u00f3ra zawsze staram si\u0119 wszystko pami\u0119ta\u0107, pracuj\u0105c nad detalami swojego krymina\u0142u, ledwo pami\u0119ta\u0142am, \u017ce ziemniak nazywa si\u0119 ziemniak. W mojej g\u0142owie nie by\u0142o miejsca na nic innego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wyb\u00f3r miejsca akcji te\u017c nie by\u0142 przypadkowy. Fj\u00e4llbacka, sk\u0105d pochodzi, \u201ejest ju\u017c zaj\u0119ta\u201d przez Camill\u0119 L\u00e4ckberg. Str\u00f6mstad, gdzie chodzi\u0142a do szko\u0142y, ma swoj\u0105 seri\u0119 policyjn\u0105. Zosta\u0142y wi\u0119c Wyspy Koster:<\/p>\n\n\n\n

Wyspa to marzenie dla pisarza krymina\u0142\u00f3w \u2013 dla policji dojazd jest skomplikowany i uci\u0105\u017cliwy. [\u2026] Wyspy Koster zawsze mia\u0142y w sobie co\u015b tajemniczego. S\u0105 jednocze\u015bnie pi\u0119kne i niedost\u0119pne. Akcje ratunkowe ca\u0142kowicie zale\u017c\u0105 od s\u0142u\u017cb morskich, a przy z\u0142ej pogodzie wyspy mog\u0105 zosta\u0107 praktycznie odci\u0119te od \u015bwiata.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Hellberg nie porzuci\u0142a jednak tego, co zawsze by\u0142o jej najwi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 \u2013 dba\u0142o\u015bci o postacie i relacje. Po prostu przenios\u0142a je w mroczniejszy \u015bwiat. Jak sama podsumowuje pierwsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 z serii:<\/p>\n\n\n\n

To do\u015b\u0107 mroczna historia, w kt\u00f3rej ujawniaj\u0105 si\u0119 brzydsze strony ludzi.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Seria Kostermorden
<\/strong>Nowa seria Kostermorden to literacki debiut \u00c5sy Hellberg w nowym gatunku \u2013 i od razu wyra\u017ane odej\u015bcie od typowego nordic noir. Zamiast zniszczonego, uzale\u017cnionego detektywa-m\u0119\u017cczyzny autorka stawia w centrum dojrza\u0142\u0105, do\u015bwiadczon\u0105 kobiet\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Vega Varg to 62-letnia policjantka, inspektorka mieszkaj\u0105ca na Nordkoster. Ma doros\u0142e dzieci, w\u0142asne \u017cycie prywatne, temperament i pewn\u0105 szorstko\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie pozwala jej by\u0107 ani \u201emi\u0142\u0105 cioci\u0105\u201d, ani klasyczn\u0105 bohaterk\u0105. Jest kompetentna, czasem zm\u0119czona latami s\u0142u\u017cby, ale uparta. W \u015bledztwach towarzyszy jej bliski przyjaciel i kolega z Oslo \u2013 Leopold Posse<\/strong>, m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry woli luksusowe restauracje stolicy Norwegii ni\u017c wietrzne wyspy, a jednak pojawia si\u0119 u Vegi zawsze, gdy sytuacja tego wymaga. Ich relacja \u2013 pe\u0142na wzajemnego szacunku, ironii i ciep\u0142a \u2013 stanowi jeden z najmocniejszych atut\u00f3w serii.<\/p>\n\n\n\n

Akcja rozgrywa si\u0119 na archipelagu Wysp Koster, przede wszystkim na dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych wyspach (Nordkoster i Sydkoster) u zachodnich wybrze\u017cy Szwecji, tu\u017c przy granicy z Norwegi\u0105. To miejsce, kt\u00f3re Hellberg zna z lat m\u0142odo\u015bci. Latem wyspy t\u0119tni ono \u017cyciem turyst\u00f3w, zim\u0105 zostaje tam zaledwie kilkuset sta\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy tom \u2013 (Pi\u0105ty dzie\u0144<\/em>, 2025) – zaczyna si\u0119 gdy nad Kosterm nadci\u0105ga jesienna burza. Na pla\u017cy przy molo zostaje znalezione cia\u0142o m\u0142odego m\u0119\u017cczyzny. Vega rozpoznaje ofiar\u0119 \u2013 to Fredde, ch\u0142opak, kt\u00f3ry kiedy\u015b bawi\u0142 si\u0119 z jej dzie\u0107mi. Nied\u0142ugo potem znika Norwe\u017cka, kt\u00f3ra odkry\u0142a zw\u0142oki. Kobieta jest znan\u0105 z tabloid\u00f3w \u017con\u0105 polityka, wi\u0119c do \u015bledztwa w\u0142\u0105cza si\u0119 norweska policja, a na wysp\u0119 przyje\u017cd\u017ca Leopold. W ci\u0105gu zaledwie pi\u0119ciu dni sprawa komplikuje si\u0119, pojawia si\u0119 kolejne morderstwo, \u015bwiadkowie milcz\u0105, a tropy prowadz\u0105 w przesz\u0142o\u015b\u0107. Hellberg buduje napi\u0119cie spokojnie, koncentruj\u0105c si\u0119 na relacjach i atmosferze miejsca bardziej ni\u017c na efektownych zwrotach akcji.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Drugi tom \u2013 Ske din vilja<\/em><\/strong> (B\u0105d\u017a wola twoja<\/em>, 2026) – dotyczy brutalego morderstwa na promie mi\u0119dzy Str\u00f6mstad a Sandefjord. Dwoje dobrze znanych na Koster ludzi \u2013 dziennikarz i adwokatka \u2013 zostaje znalezionych martwych, zwi\u0105zanych w makabrycznym u\u015bcisku. Na poz\u00f3r nie znosili si\u0119 nawzajem. \u015aledztwo ujawnia jednak, \u017ce \u0142\u0105czy\u0142a ich wsp\u00f3lna przesz\u0142o\u015b\u0107: ob\u00f3z konfirmacyjny pod koniec lat 90., kt\u00f3ry zako\u0144czy\u0142 si\u0119 po\u017carem i ci\u0119\u017ckimi oparzeniami jednej z ofiar. Znowu przesz\u0142o\u015b\u0107 wraca, a Vega i Leopold musz\u0105 rozpl\u0105ta\u0107 nici, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 dawne wydarzenia z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Hellberg nie rezygnuje z tego, co zawsze robi\u0142a najlepiej. Seria Kostermorden nie jest jednak \u201efeelgoodem w kryminalnym przebraniu\u201d. To historie do\u015b\u0107 mroczne, cho\u0107 autorka unika skrajnego pesymizmu i depresyjnej atmosfery wielu skandynawskich thriller\u00f3w. \u0141\u0105czy napi\u0119cie z opisami \u015brodowiska i relacji, kt\u00f3re brzmi\u0105 autentycznie. Dzi\u0119ki temu seria ma szans\u0119 przyci\u0105gn\u0105\u0107 zar\u00f3wno fan\u00f3w klasycznego nordic noir, jak i dotychczasowych czytelnik\u00f3w Hellberg, kt\u00f3rzy doceniaj\u0105 jej umiej\u0119tno\u015b\u0107 budowania postaci i snucia opowie\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Kolejne plany
<\/strong>\u00c5sa Hellberg nie traktuje Kostermorden jako jednorazowego eksperymentu. Ju\u017c podczas premiery drugiej cz\u0119\u015bci zapowiada\u0142a, \u017ce seria ma potencja\u0142 na d\u0142u\u017cszy dystans \u2013 w jednym z wywiad\u00f3w m\u00f3wi\u0142a nawet o dziesi\u0119ciu tomach. Vega Varg i Leopold Posse stali si\u0119 dla niej na tyle bliscy, \u017ce chce z nimi zosta\u0107 na d\u0142u\u017cej.
Debiut kryminalny okaza\u0142 si\u0119 sukcesem zar\u00f3wno w Szwecji, jak i za granic\u0105 (ksi\u0105\u017cki trafiaj\u0105 m.in. do czytelnik\u00f3w z Niemiec i Norwegii). Hellberg udowodni\u0142a, \u017ce po latach dominacji w feelgoodzie potrafi bez kompleks\u00f3w wej\u015b\u0107 w nowy gatunek i zrobi\u0107 to na w\u0142asnych warunkach. Vega Varg to posta\u0107, kt\u00f3rej w skandynawskim kryminale dot\u0105d brakowa\u0142o.
Hellberg pokazuje, \u017ce zmiana gatunku po latach sukces\u00f3w nie musi oznacza\u0107 utraty to\u017csamo\u015bci. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jej naturalnym rozwini\u0119ciem.<\/p>\n\n\n\n

Autor: Rafa\u0142 Chojnacki<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c5sa Hellberg przez lata rz\u0105dzi\u0142a w\u015br\u00f3d list bestseller\u00f3w, pisz\u0105c skandynawskie powie\u015bci z gatunku „feelgood literature”. To rodzaj historii obyczajowych z pozytywnym przes\u0142aniem, czasem bli\u017cszy romansowi, z elementami humorystycznymi. Na polskim rynku znamy go cho\u0107by z powie\u015bci Frederika Backmana i Jonasa Jonassona. Hellberg zwykle pisa\u0142a o silnych, dojrza\u0142ych kobietach i rodzinnych sekretach. Teraz ta sama autorka … Czytaj dalej \u00c5sa Hellberg – od mi\u0142o\u015bci do zbrodni (Rafa\u0142 Chojnacki)<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22,2],"tags":[3619,3618,3621,3617,3622,3620,3616],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9559"}],"collection":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9559"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9563,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9559\/revisions\/9563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}