![\"\"](\"https:\/\/deckare.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20_jorn.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Opublikowany kilka lat temu na stronie Klubu Rivertona<\/strong> tekst, zatytu\u0142owany „N\u00f8dvendigheten av krim” („Potrzeba krymina\u0142u”)<\/strong>, oferuje wnikliwy wgl\u0105d w filozofi\u0119 J\u00f8rna Liera Horsta<\/strong>, jednego z najpopularniejszych norweskich autor\u00f3w krymina\u0142\u00f3w. Artyku\u0142, oparty na przem\u00f3wieniu Horsta na Krim Festivalen<\/strong>, wyja\u015bnia, dlaczego literatura kryminalna nie tylko przetrwa\u0142a, ale tak\u017ce rozkwita w Norwegii, a tak\u017ce jakie znaczenie ma dla spo\u0142ecze\u0144stwa i indywidualnych czytelnik\u00f3w.<\/p>\n Horst, kt\u00f3ry urodzony w 1970 roku w Bamble, to posta\u0107 nietuzinkowa. By\u0142y \u015bledczy, kt\u00f3ry po latach s\u0142u\u017cby w policji przekszta\u0142ci\u0142 swoje do\u015bwiadczenie w literatur\u0119. Jego kariera zawodowa, obejmuj\u0105ca prac\u0119 w policji kryminalnej, ukszta\u0142towa\u0142a unikalne podej\u015bcie do pisarstwa.<\/p>\n Jego droga od munduru do pi\u00f3ra nie by\u0142a przypadkowa. Jako \u015bledczy Horst zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z mrocznymi aspektami ludzkiego zachowania, co zaszczepi\u0142o w nim ciekawo\u015b\u0107 motywacji kryminalnych. W swoim tek\u015bcie zauwa\u017ca, \u017ce pisanie pozwala mu analizowa\u0107 te motywy w spos\u00f3b, z kt\u00f3rego w pracy policyjnej nie zawsze m\u00f3g\u0142 korzysta\u0107: z dystansem i g\u0142\u0119bsz\u0105 refleksj\u0105. Ta perspektywa wyr\u00f3\u017cnia go na tle innych autor\u00f3w Nordic Noir, gdzie cz\u0119sto dominuj\u0105 bardziej emocjonalne czy sensacyjne narracje.<\/p>\n Horst w rozmowie porusza fundamentalne pytanie: dlaczego krymina\u0142y s\u0105 tak wa\u017cne? Jego odpowied\u017a wykracza poza prost\u0105 rozrywk\u0119. Twierdzi, \u017ce literatura kryminalna odpowiada na potrzeb\u0119 zrozumienia \u015bwiata, w kt\u00f3rym \u017cyjemy \u2013 \u015bwiata pe\u0142nego nier\u00f3wno\u015bci, konflikt\u00f3w i tajemnic. W Norwegii, kraju kojarzonym z wysokim poziomem \u017cycia i stabilno\u015bci\u0105, krymina\u0142 staje si\u0119 lustrem odbijaj\u0105cym ukryte problemy, takie jak korupcja, przemoc domowa czy izolacja spo\u0142eczna. Horst sugeruje, \u017ce czytelnicy znajduj\u0105 w tych historiach nie tylko ucieczk\u0119, ale tak\u017ce spos\u00f3b na oswojenie l\u0119k\u00f3w przed nieznanym.<\/p>\n Co ciekawe, autor wskazuje na terapeutyczny aspekt gatunku<\/strong>. W kontrolowanym \u015brodowisku fabu\u0142y czytelnik mo\u017ce zmierzy\u0107 si\u0119 z mrokiem \u2013 morderstwami, zdrad\u0105, obsesj\u0105 \u2013 wiedz\u0105c, \u017ce na ko\u0144cu czeka rozwi\u0105zanie i sprawiedliwo\u015b\u0107. Ta struktura, charakterystyczna dla tradycyjnych krymina\u0142\u00f3w, daje poczucie bezpiecze\u0144stwa, szczeg\u00f3lnie w czasach niepewno\u015bci, takich jak kryzysy gospodarcze czy spo\u0142eczne napi\u0119cia. Horst zauwa\u017ca, \u017ce norweska publiczno\u015b\u0107, mimo swojego zami\u0142owania do spokoju i r\u00f3wnowagi, ma apetyt na historie, kt\u00f3re burz\u0105 t\u0119 harmoni\u0119, co czyni krymina\u0142 swoistym wentylem bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n Jednym z kluczowych w\u0105tk\u00f3w artyku\u0142u jest wp\u0142yw do\u015bwiadczenia Horsta jako policjanta na jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Autor podkre\u015bla, \u017ce realistyczne opisy procedur \u015bledczych i psychologiczne portrety postaci s\u0105 mo\u017cliwe dzi\u0119ki jego przesz\u0142o\u015bci. Na przyk\u0142ad w serii o Williamie Wistingu, fikcyjnym \u015bledczym z Larviku, czytelnik znajduje detale \u2013 od technik przes\u0142ucha\u0144 po atmosfer\u0119 komisariatu \u2013 kt\u00f3re odzwierciedlaj\u0105 realia. Horst przyznaje, \u017ce pisanie o pracy policji wymaga nie tylko wiedzy, ale tak\u017ce umiej\u0119tno\u015bci oddania emocjonalnego ci\u0119\u017caru, jaki niesie ka\u017cda sprawa.<\/p>\n Ta autentyczno\u015b\u0107 odr\u00f3\u017cnia Horsta od wielu autor\u00f3w, kt\u00f3rzy opieraj\u0105 si\u0119 na wyobra\u017ani lub drugorz\u0119dnych \u017ar\u00f3d\u0142ach. W artykule podkre\u015bla, \u017ce jego celem nie jest jedynie stworzenie wci\u0105gaj\u0105cej fabu\u0142y, ale tak\u017ce oddanie ho\u0142du pracy koleg\u00f3w z policji, cz\u0119sto niedocenianej w mediach. To podej\u015bcie buduje most mi\u0119dzy fikcj\u0105 a rzeczywisto\u015bci\u0105, co jest jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych jego ksi\u0105\u017cki, przet\u0142umaczone na ponad 40 j\u0119zyk\u00f3w, zyska\u0142y mi\u0119dzynarodowy rozg\u0142os.<\/p>\n Horst w rozmowie porusza tak\u017ce aspekt artystyczny krymina\u0142u. Twierdzi, \u017ce gatunek ten wymaga mistrzostwa w budowaniu napi\u0119cia i prowadzenia czytelnika przez labirynt poszlak. W jego opinii dobry krymina\u0142 to nie tylko zagadka do rozwi\u0105zania, ale tak\u017ce opowie\u015b\u0107 o ludziach \u2013 ich motywacjach, s\u0142abo\u015bciach i d\u0105\u017ceniach do sprawiedliwo\u015bci. W serii o Wistingu<\/strong> widzimy ewolucj\u0119 bohatera, kt\u00f3ry zmaga si\u0119 nie tylko z przest\u0119pcami, ale tak\u017ce z w\u0142asnymi demonami, co nadaje narracji g\u0142\u0119bi\u0119 psychologiczn\u0105. Horst por\u00f3wnuje pisanie krymina\u0142u do uk\u0142adania puzzli, gdzie ka\u017cdy element musi pasowa\u0107, a ko\u0144cowy obraz musi zaskoczy\u0107, ale jednocze\u015bnie wydawa\u0107 si\u0119 logicznym.<\/p>\n Autor zauwa\u017ca, \u017ce Norwegia, z jej bogat\u0105 tradycj\u0105 literack\u0105, oferuje wyj\u0105tkowe t\u0142o dla takich historii. Surowe krajobrazy, d\u0142ugie zimowe noce i ma\u0142e spo\u0142eczno\u015bci pe\u0142ne sekret\u00f3w tworz\u0105 idealn\u0105 sceneri\u0119 dla mrocznych opowie\u015bci. W artykule wspomina, jak lokalne motywy, dodane do fabu\u0142y, odzwierciedlaj\u0105 norweski charakter, \u0142\u0105cz\u0105c uniwersalne tematy z regionaln\u0105 specyfik\u0105.<\/p>\n Na zako\u0144czenie Horst zauwa\u017ca, \u017ce gatunek b\u0119dzie ewoluowa\u0142, adaptuj\u0105c si\u0119 do nowych technologii i zmian spo\u0142ecznych, takich jak rozw\u00f3j medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych czy kwestie klimatyczne. Jako autor, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 dla doros\u0142ych, a p\u00f3\u017aniej stworzy\u0142 popularn\u0105 seri\u0119 dla dzieci „Biuro Detektywistyczne nr 2<\/strong>„, widzi w kryminale narz\u0119dzie edukacji \u2013 zar\u00f3wno rozrywki, jak i refleksji. W rozmowie wyra\u017ca nadziej\u0119, \u017ce kolejne pokolenia autor\u00f3w b\u0119d\u0105 kontynuowa\u0107 tradycj\u0119, eksploruj\u0105c nowe formy narracji.<\/p>\n Opracowa\u0142: Rafa\u0142 Chojnacki<\/p>\n Oryginalny tekst:\u00a0N\u00f8dvendigheten av krim<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Opublikowany kilka lat temu na stronie Klubu Rivertona tekst, zatytu\u0142owany „N\u00f8dvendigheten av krim” („Potrzeba krymina\u0142u”), oferuje wnikliwy wgl\u0105d w filozofi\u0119 J\u00f8rna Liera Horsta, jednego z najpopularniejszych norweskich autor\u00f3w krymina\u0142\u00f3w. Artyku\u0142, oparty na przem\u00f3wieniu Horsta na Krim Festivalen, wyja\u015bnia, dlaczego literatura kryminalna nie tylko przetrwa\u0142a, ale tak\u017ce rozkwita w Norwegii, a tak\u017ce jakie znaczenie ma dla … Czytaj dalej 20 lat Nordic Noir – J\u00f8rn Lier Horst o potrzebie krymina\u0142u<\/span> ![\"\"](\"https:\/\/deckare.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/553076-352x500.jpg\")
W swoich wypowiedziach Horst wspomina, jak jego debiutancka powie\u015b\u0107 „Kluczowy \u015bwiadek”<\/strong> z 2004 roku powsta\u0142a na bazie prawdziwej sprawy kryminalnej, kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142. Osobisty zwi\u0105zek z rzeczywisto\u015bci\u0105 \u015bwiata przedstawionego nada\u0142 jego tw\u00f3rczo\u015bci autentyczno\u015bci, co szybko przyci\u0105gn\u0119\u0142o uwag\u0119 czytelnik\u00f3w. Horst podkre\u015bla, \u017ce krymina\u0142 nie jest dla niego jedynie rozrywk\u0105 \u2013 to spos\u00f3b na zrozumienie z\u0142o\u017cono\u015bci ludzkiej natury i mechanizm\u00f3w spo\u0142ecznych, z kt\u00f3rymi styka\u0142 si\u0119 podczas pracy w policji.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/deckare.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/psy-goncze-william-wisting-tom-8-b-iext183949821.jpg\")
W rozmowie wspomina, jak trudne momenty z jego kariery, takie jak \u015bledztwa w sprawach niewyja\u015bnionych, sta\u0142y si\u0119 inspiracj\u0105 dla bardziej z\u0142o\u017conych w\u0105tk\u00f3w, jak w powie\u015bci „Psy go\u0144cze”, kt\u00f3ra zdoby\u0142a Nagrod\u0119 Rivertona w 2012 roku.<\/strong><\/p>\n