{"id":5771,"date":"2010-04-08T11:32:09","date_gmt":"2010-04-08T09:32:09","guid":{"rendered":"https:\/\/deckare.pl\/?p=5771"},"modified":"2018-03-18T11:40:00","modified_gmt":"2018-03-18T10:40:00","slug":"w-kim-drzemie-bestia-rafal-chojnacki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/deckare.pl\/?p=5771","title":{"rendered":"W kim drzemie bestia? (Rafa\u0142 Chojnacki)"},"content":{"rendered":"
\"Anders
Anders Roslund, B\u00f6rge Hellstr\u00f6m: Bestia<\/figcaption><\/figure>\n

Powiem szczerze, \u017ce brakowa\u0142o mi takiej powie\u015bci w \u015bwiatku skandynawskiego krymina\u0142u. Kiedy bowiem si\u0119gn\u0105\u0142em po Szybki cash<\/em><\/a>\u00a0Jensa Lapidusa<\/strong>, zastanawia\u0142em si\u0119 sk\u0105d si\u0119 ten facet wzi\u0105\u0142. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy nim, a innymi autorami skandynawskich krymina\u0142\u00f3w by\u0142a tak du\u017ca, \u017ce w\u0142a\u015bciwie gdyby nie przesycony atmosfer\u0105 Sztokholmu klimat, mo\u017cna by uzna\u0107, \u017ce jego ksi\u0105\u017cek nie napisa\u0142 Szwed i \u017ce nie dziej\u0105 si\u0119 w Skandynawii.<\/p>\n

Tam przecie\u017c nie pisze si\u0119 a\u017c tak brutalnych powie\u015bci, a przynajmniej nie dotyczy to literatury popularnej.<\/p>\n

Przez ca\u0142y czas, kiedy nad kolejnymi stronami ksi\u0105\u017cek Lapidusa snu\u0142em podobne rozwa\u017cania, Anders Roslund i B\u00f6rge Hellstr\u00f6m<\/strong> zerkali na mnie z p\u00f3\u0142ki i prawdopodobnie \u015bmiali si\u0119 do rozpuku. Co prawda znam ich pozycj\u0119 w szwedzkiej literaturze kryminalnej od dawna i wiem, \u017ce produkuj\u0105 w\u0142a\u015bciwie wy\u0142\u0105cznie bestsellery, ale z niewiadomych przyczyn ich jedyna jak dot\u0105d powie\u015b\u0107 na polskim rynku – Bestia<\/a><\/em>\u00a0– do\u015b\u0107 d\u0142ugo czeka\u0142a na swoj\u0105 kolej. By\u0107 mo\u017ce wp\u0142yw ma na to niezbyt ciekawa ok\u0142adka pierwszego wydania. Wznowienie prezentuje si\u0119 ju\u017c o wiele lepiej.<\/p>\n

Po takim wst\u0119pie czytelnik zapewne ju\u017c wie, \u017ce powie\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142ki Roslund i Hellstr\u00f6m to zaginione ogniwo w teorii dotycz\u0105cej szwedzkich powie\u015bci kryminalnych. Atmosfera jest tu do\u015b\u0107 przygn\u0119biaj\u0105ca, jak zawsze kiedy w gr\u0119 wchodzi przest\u0119pstwo, w kt\u00f3rym ofiarami s\u0105 dzieci. Jednak obok typowo skandynawskiego klimatu, z opisem wnikliwym spo\u0142ecznych zachowa\u0144, krytyk\u0105 pewnych rozwi\u0105za\u0144 systemowych itp., mamy tu do czynienia z bardzo brutalnymi opisami. Brutalno\u015b\u0107 scen odbija si\u0119 te\u017c na warstwie j\u0119zykowej powie\u015bci, nie jest to bynajmniej poetycka gaw\u0119da kryminalna w stylu Johana Theorina<\/strong>. Ten realizm w\u0142a\u015bnie oddala pisarki duet od nieco naiwnego moralizatorstwa takich pisarzy, jak Henning Mankell<\/strong>, Liza Marklund<\/strong> czy Karin Fossum<\/strong>. Bli\u017cej im do nie przebieraj\u0105cego w \u015brodkach Arnaldura Indri\u00f0asona<\/strong> czy wspomnianego ju\u017c Lapidusa. Jednocze\u015bnie Roslund i Hellstr\u00f6m pozostaj\u0105 wci\u0105\u017c zakorzenieni w starej szwedzkiej szkole, spod znaku innego duetu – Maj Sj\u00f6wall i Pera Wahl\u00f6\u00f6<\/strong>.<\/p>\n

Akcja Bestii<\/em>\u00a0toczy si\u0119 wok\u00f3\u0142 sprawy Bernta Lunda<\/strong>, pedofila i mordercy, kt\u00f3rego psychik\u0119 mo\u017cemy pozna\u0107 w niekt\u00f3rych scenach widzianych z jego perspektywy. Czu\u0107 wtedy wyra\u017anie jak zaburzona jest percepcja tego osobnika. Jednak autorzy nie pr\u00f3buj\u0105 w \u017caden spos\u00f3b go wybiela\u0107. cho\u0107 nie tylko on mo\u017ce by\u0107 tytu\u0142ow\u0105 besti\u0105. Bestia bowiem drzemie w ka\u017cdym z nas. Tak samo mo\u017cna odnale\u017a\u0107 j\u0105 w przest\u0119pcy, kt\u00f3ry skrzywdzony w dzieci\u0144stwie wci\u0105\u017c szuka zemsty, jak i w ojcu zamordowanego dziecka, kt\u00f3ry postanawia nie czeka\u0107 na dzia\u0142ania opiesza\u0142ej policji.<\/p>\n

Debiutancka powie\u015b\u0107 szwedzkiego duetu otrzyma\u0142a w 2005 roku nagrod\u0119 Srebrnego Klucza<\/strong>, przyznawan\u0105 najlepszej powie\u015bci kryminalnej z kraj\u00f3w nordyckich. Cho\u0107by z tego powodu warto si\u0119 z ni\u0105 zapozna\u0107.<\/p>\n

Troch\u0119 szkoda, \u017ce w polskim wydaniu mamy do czynienia z nie najlepszym t\u0142umaczeniem. A ju\u017c fakt, \u017ce t\u0142umacz nie wie jak si\u0119 nazywaj\u0105 po szwedzku Kubu\u015b Puchatek<\/strong> i Kaczor Donald<\/strong> jest moim zdaniem karygodny, pojawia si\u0119 bowiem pytanie: czego jeszcze nie domy\u015bli\u0142 si\u0119 podczas pracy nad t\u0105 powie\u015bci\u0105.<\/p>\n

Anders Roslund, B\u00f6rge Hellstr\u00f6m, Bestia<\/a>,\u00a0Albatros, 2014.<\/p>\n

Autor: Rafa\u0142 Chojnacki<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Powiem szczerze, \u017ce brakowa\u0142o mi takiej powie\u015bci w \u015bwiatku skandynawskiego krymina\u0142u. Kiedy bowiem si\u0119gn\u0105\u0142em po Szybki cash\u00a0Jensa Lapidusa, zastanawia\u0142em si\u0119 sk\u0105d si\u0119 ten facet wzi\u0105\u0142. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy nim, a innymi autorami skandynawskich krymina\u0142\u00f3w by\u0142a tak du\u017ca, \u017ce w\u0142a\u015bciwie gdyby nie przesycony atmosfer\u0105 Sztokholmu klimat, mo\u017cna by uzna\u0107, \u017ce jego ksi\u0105\u017cek nie napisa\u0142 Szwed i \u017ce … Czytaj dalej W kim drzemie bestia? (Rafa\u0142 Chojnacki)<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[63],"tags":[195,502,501,503,25,971,549],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5771"}],"collection":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5771"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5771\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5772,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5771\/revisions\/5772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}