{"id":5219,"date":"2014-04-08T10:35:01","date_gmt":"2014-04-08T08:35:01","guid":{"rendered":"http:\/\/deckare.pl\/?p=5219"},"modified":"2018-03-01T15:41:53","modified_gmt":"2018-03-01T14:41:53","slug":"monika-samsel-chojnacka-rafal-chojnacki-sherlock-holmes-i-tajemnice-sztokholmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/deckare.pl\/?p=5219","title":{"rendered":"Monika Samsel-Chojnacka, Rafa\u0142 Chojnacki: Sherlock Holmes i tajemnice Sztokholmu"},"content":{"rendered":"
\"Sherlock
Sherlock Holmes i tajemnice Sztokholmu<\/figcaption><\/figure>\n

Sherlock Holmes bez w\u0105tpienia mo\u017ce by\u0107 nazwany najbardziej zapracowanym detektywem wszech czas\u00f3w. Od momentu gdy w 1887 roku sir Arthur Conan Doyle opublikowa\u0142\u00a0Studium w szkar\u0142acie<\/i>, regularnie otrzymujemy nowe historie, w kt\u00f3rych pojawia si\u0119 skrupulatny i dok\u0142adny w analizie wszelkiego rodzaju dowod\u00f3w \u015bledczy, prowadz\u0105cy prywatn\u0105 praktyk\u0119 ju\u017c nie tylko w Londynie, ale niemal na ca\u0142ym \u015bwiecie. Kolejne historie, nie do ko\u0144ca trafnie okre\u015blane jako pastisze, powstawa\u0142y niemal wsz\u0119dzie tam, gdzie dotar\u0142y oryginalne historie Conan Doyle’a.<\/b>
\n
\nZ racji naszego zainteresowania skandynawsk\u0105 literatur\u0105 kryminaln\u0105, postanowili\u015bmy napisa\u0107 kilka s\u0142\u00f3w o tekstach, do kt\u00f3rych w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w polski czytelnik nie b\u0119dzie mia\u0142 dost\u0119pu. Historie, w kt\u00f3rych pojawia si\u0119 wielki detektyw pisali bowiem zar\u00f3wno anonimowi tw\u00f3rcy powie\u015bci groszowych, jak i uznani autorzy powie\u015bci kryminalnych.
\nNie chc\u0105c by poni\u017cszy tekst zamieni\u0142 si\u0119 w wyliczank\u0119 tytu\u0142\u00f3w, postanowili\u015bmy skoncentrowa\u0107 si\u0119 na najbli\u017cszej nam osobi\u015bcie literaturze szwedzkiej.<\/p>\n

1. Rodzina, znajomi i pies<\/b><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni autorzy r\u00f3wnie\u017c nie maj\u0105 lito\u015bci, eksploatuj\u0105c s\u0119dziwego emeryta niemal bezustannie. Przy okazji opisuje si\u0119 przygody, w kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnymi bohaterami s\u0105: jego brat, doktor Watson, pani Hudson, ch\u0142opcy z Baker Street, Irene Adler, a nawet \u017cona Holmesa i jego c\u00f3rka (!). Pozostaje cieszy\u0107 si\u0119, \u017ce wielki detektyw nie mia\u0142 psa, poniewa\u017c prawdopodobnie doczekaliby\u015bmy si\u0119 ju\u017c jakiego\u015b krymina\u0142u,w kt\u00f3rym to dzielne zwierze samotnie rozwi\u0105zywa\u0142oby zagadki kryminalne. Powie\u015b\u0107\u00a0Dzielny jamnik Lucas i zagadka zatrutej wo\u0142owiny<\/i>\u00a0wzbudzi\u0142aby zainteresowanie czytelnik\u00f3w.
\n\"\"Nowe historie o Sherlocku Holmesie by\u0142y tworzone przez kolejnych pisarzy jeszcze za \u017cycia Conan Doyle’a. Za pierwszy pastisz innego autora, w kt\u00f3rym pojawia si\u0119 ta posta\u0107, uznaje si\u0119 wydan\u0105 w 1897 roku ksi\u0105\u017ck\u0119\u00a0Pursuit of the House-Boat<\/i>\u00a0autorstwa John Kendrick Bangs. Rok 1897, to czas kiedy tw\u00f3rca Holmesa zarzeka\u0142 si\u0119, \u017ce nie napisze ju\u017c wi\u0119cej \u017cadnej nowej opowie\u015bci o tym detektywie. Nie trudno wi\u0119c zgadn\u0105\u0107, \u017ce utw\u00f3r ten cieszy\u0142 si\u0119 niema\u0142\u0105 popularno\u015bci\u0105.
\nW swoich badaniach nas Sherlockiem Holmesem w Polsce Andrzej Pilipiuk wykaza\u0142, \u017ce pierwszymi polskimi kontynuacjami by\u0142y zeszyty z przygodami detektywa, publikowane przez warszawskiego wydawc\u0119, J. Fiszera. Nie znamy niestety autor\u00f3w tych wiekopomnych dzie\u0142. Faktem jednak jest, \u017ce przez wiele lat Holmes by\u0142 w Polsce kr\u00f3lem literatury zeszytowej. Podobnie by\u0142o zreszt\u0105 w wielu innych krajach Europy i w Stanach Zjednoczonych.
\nGdyby mia\u0142o to miejsce dzi\u015b, prawnicy spadkobierc\u00f3w Conan Doyle’a mieliby pe\u0142ne r\u0119ce roboty. W\u00f3wczas jednak prawa autorskie by\u0142y jeszcze w powijakach, a u\u017cywanie popularnych bohater\u00f3w, zw\u0142aszcza przez tw\u00f3rc\u00f3w literatury zeszytowej (cz\u0119sto anonimowych lub pisz\u0105cych pod pseudonimem) by\u0142o nagminne.<\/p>\n

2. Pastor i krymina\u0142y<\/b><\/p>\n

Badaj\u0105c skandynawsk\u0105 literatur\u0119 kryminaln\u0105 pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej natrafi si\u0119 na lokalne opowie\u015bci o Sherlocku Holmesie. Badacze literatury, zw\u0142aszcza ci zwi\u0105zani ze Szwedzk\u0105 Akademi\u0105 Krymina\u0142u (Svenska Deckarakademin), zajmuj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c badaniami nad materia\u0142em, kt\u00f3ry na ca\u0142ym \u015bwiecie zwyk\u0142o si\u0119 okre\u015bla\u0107 jako \u201eSherlockiana\u201d. Najbardziej pracowitym z nich wydaje si\u0119 by\u0107 Ted Bergman, publikuj\u0105cy szczeg\u00f3\u0142owe bibliografie dotyczace Holmesa w Szwecji. Rezultaty jego bada\u0144 s\u0105 bardzo interesuj\u0105ce, to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki nim wpadli\u015bmy na najbardziej fascynuj\u0105ce szwedzkie pastisze opowie\u015bci o Holmesie. Warto bowiem w tym miejscu zaznaczy\u0107, \u017ce spo\u015br\u00f3d sporego grona pisarzy, kt\u00f3rzy zapragn\u0119li dopisa\u0107 nowy rozdzia\u0142 do ksi\u0119gi przyg\u00f3d wielkiego detektywa, na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje dw\u00f3ch Szwed\u00f3w: Sture Stig i Sven S\u00f6rmark.
\n\"\"Sture Stig (w\u0142a\u015bciwie Fransa Oskara Wagman.) by\u0142 cz\u0142owiekiem niezwyk\u0142ym. W 1873 roku zosta\u0142 proboszczem parafii w Asby ko\u0142o Link\u00f6ping. Jego dwa zbiory opowiada\u0144 \u2013\u00a0Sherlock Holmes w nowym \u015bwietle<\/i>(1908) i\u00a0Nowe historie o Sherlocku Holmesie<\/i>\u00a0(1910) \u2013 odnalezione w latach 70-tych wprawi\u0142y zachwyt szwedzkich krytyk\u00f3w. Opiewano doskona\u0142y kunszt pastora, kt\u00f3ry mimo \u017ce sprowadza\u0142 si\u0119 do na\u015bladownictwa stylistyki Conan Dolye’a, to jednak mia\u0142 w sobie niesamowite pok\u0142ady wywa\u017conego humoru, kt\u00f3rego tak cz\u0119sto brakowa\u0142o innym pastiszom Holmesa. Sture Stig tak rozpoczyna swoje pierwsze opowiadanie o wielkim detektywie:<\/p>\n

Podczas mojego ostatniego pobytu w Anglii, zawar\u0142em kilka interesuj\u0105cych znajomo\u015bci, ale \u017cadna nie okaza\u0142a si\u0119 tak ciekawa, jak znajomo\u015b\u0107 z doktorem Watsonem.
\nKt\u00f3\u017c spo\u015br\u00f3d wykszta\u0142conych ludzi nie zna jego imienia?
\nNawet ucze\u0144 w trzeciej klasy, kt\u00f3ry nigdy nie s\u0142ysza\u0142 o Karolu Wielkim i kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by pomy\u015ble\u0107 \u017ce Goethe by\u0142 kotlarzem, wie, kim jest doktor Watson. A przecie\u017c nie jest on najwi\u0119ksz\u0105 z gwiazd, kt\u00f3ra jest \u017ar\u00f3d\u0142em ca\u0142ego blasku, a co najwy\u017cej ma\u0142ym satelit\u0105, kt\u00f3ry trzyma si\u0119 swojej \u015bcie\u017cki i czerpie blask z wielkiego s\u0142o\u0144ca, jakim jest Sherlock Holmes. Znany na ca\u0142ym \u015bwiecie jako Napoleon detektyw\u00f3w, jego analityczne rozumowanie godne jest Arystotelesa, wszyscy zachwycaj\u0105 si\u0119 jego przygodami, jest idea\u0142em dla ma\u0142ych ch\u0142opc\u00f3w a przest\u0119pcy czuj\u0105 do niego jednocze\u015bnie strach i podziw. Homer \u015bpiewa\u0142 na cze\u015b\u0107 bohater\u00f3w wojny troja\u0144skiej, Thiers zdoby\u0142 s\u0142aw\u0119 jako historyk Napoleona, a Watson jest Homerem Sherlocka Holmesa i Thiersem, s\u0142awi\u0105cym jego wielko\u015b\u0107.<\/i>\u00a0(1)<\/p>\n

3. Sherlock Holmes w Sztokholmie<\/b><\/p>\n

Jednym z bardziej znanych szwedzkich autor\u00f3w powie\u015bci kryminalnych w latach siedemdziesi\u0105tych by\u0142 Sven S\u00f6rmark. Jak przysta\u0142o na szwedzkiego pisarza by\u0142 r\u00f3wnie\u017c dziennikarzem. Pr\u00f3bowa\u0142 swoich si\u0142 zar\u00f3wno w klasycznych powie\u015bciach detektywistycznych, jak i w thrillerach. W 1971 roku wybrano go nawet na pierwszego prezesa Szwedzkiej Akademii Krymina\u0142u.
\n\"\"Jego atencja dla Sherlocka Holmesa by\u0142a powszechnie znana. Nikt jednak nie spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105c szanowanym pisarze wyda nagle zbi\u00f3r opowiada\u0144 o detektywie z Baker Street. Na dodatek nie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na jednym zbiorze!
\nW 1983 roku S\u00f6rmark postanowi\u0142 zmierzy\u0107 si\u0119 z tajemnicz\u0105 postaci\u0105, kt\u00f3ra pojawia si\u0119 mimochodem w opowiadaniach\u00a0Szlachetnie urodzony kawaler<\/i>,\u00a0Ostatnia zagadka<\/i>\u00a0i\u00a0Skandal w Czechach<\/i>. Mowa tu mianowicie o Kr\u00f3lu Skandynawii. Zar\u00f3wno czytelnicy, jak i badacze literatury zastawiali si\u0119 kim m\u00f3g\u0142 by\u0107 \u00f3w tajemniczy kr\u00f3l.
\nW czasach kiedy Conan Doyle pisa\u0142 swoje opowiadania \u017caden skandynawski w\u0142adca nie pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 takim tytu\u0142em. Wcze\u015bniej, przez jaki\u015b czas, tytularnymi kr\u00f3lami Skandynawii byli w\u0142adcy Szwecji. Nicholas Rennison w ksi\u0105\u017cce\u00a0Sherlock Holmes: Nieautoryzowana biografia<\/i>dochodzi do wniosku, \u017ce musi w tym przypadku chodzi\u0107 w\u0142a\u015bnie o kr\u00f3la Szwecji Oskara II. S\u00f6rmark by\u0142 tego samego zdania.
\nJego ksi\u0105\u017cka\u00a0Oskaria\u0144ski skandal. Z notatek doktora Johna J. Watsona<\/i>, przedstawia w\u0142a\u015bnie histori\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z wizyt\u0105 Holmesa w Szwecji, kt\u00f3ra jednoznacznie wskazuje na to kto by\u0142 jego tajemniczym klientem. Jest to zbi\u00f3r trzech kr\u00f3tkich powie\u015bci, kt\u00f3re nies\u0142ychanie spodoba\u0142y si\u0119 szwedzkim czytelnikom. Po \u015bmierci autora dwa publikowane wcze\u015bniej w czasopismach opowiadania S\u00f6rmarka stworzy\u0142y niewielk\u0105 ksi\u0105\u017ceczk\u0105 zatytu\u0142owan\u0105\u00a0Sherlock Holmes w Sztokholmie<\/i>. Prawdziw\u0105 pere\u0142k\u0105 jest tu opowiadanie\u00a0Sherlock Holmes i m\u015bciwy \u017ceglarz<\/i>.<\/p>\n

4. Fanatycy i prze\u015bmiewcy<\/b><\/p>\n

Spor\u0105 aktywno\u015b\u0107 na polu popularyzacji i kontynuacji dzie\u0142a Conan Doyle’a wykazuj\u0105 cz\u0142onkowie Ska\u0144skiego Stowarzyszenia Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Krymina\u0142\u00f3w (Sk\u00e5nska Deckars\u00e4llskapet): Per Olaisen, Mattias Bostr\u00f6m i Lars Jannedal.
\n\"\"Olaisen jest antykwariuszem i wydawc\u0105, zaanga\u017cowanym w odszukiwanie pere\u0142ek szwedzkiej literatury popularnej sprzed wielu lat, kt\u00f3re opracowuje krytycznie i wydaje na nowo. Jest te\u017c autorem kilku ksi\u0105\u017cek o literaturze popularnej, zw\u0142aszcza kryminalnej. T\u0142umaczy powie\u015bci z angielskiego (m. in. Eda McBaina) i norweskiego (m.in. Jo Nesb\u00f8 i Gunnara Staalesena). Ma te\u017c na koncie rozmaite pr\u00f3bki literackie.
\nBostr\u00f6m jest jednym z najbardziej fanatycznych mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Holmesa w Szwecji, po\u015bwi\u0119ci\u0142 mu sporo prac (w tym r\u00f3wnie\u017c najnowsz\u0105 monografi\u0119, zatytu\u0142owan\u0105\u00a0Fr\u00e5n Holmes till Sherlock<\/i>), zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 te\u017c w wydanie starych, zapomnianych ju\u017c pastisz\u00f3w autorstwa szwedzkich pisarzy. Ma te\u017c na koncie liczne artyku\u0142y i kilka opowiada\u0144, w tym r\u00f3wnie\u017c bardzo zabawn\u0105 histori\u0119 napisan\u0105 wraz z Larsem Jannedalem (W dobrym towarzystwie<\/i>). W szwedzkiej kawiarni spotykaj\u0105 si\u0119 trzej detektywi \u2013 Sherlock Holmes, Ture Sventon i Agaton Sax. Ka\u017cdy z nich my\u015bli \u017ce jeden z pozosta\u0142ych, to jego najwi\u0119kszy wr\u00f3g, w przebraniu.
\nJannedal jest r\u00f3wnie\u017c autorem parodii opowiada\u0144 o Holmesie, kt\u00f3rych akcja toczy si\u0119 w szwedzkim miasteczku Ystad:\u00a0Broda handlarza<\/i>,\u00a0Czerwony \u015bled\u017a<\/i>,\u00a0Nocne przemy\u015blenia<\/i>,\u00a0Tajemnica w Borup<\/i>\u00a0(z Mattiasem Bostr\u00f6mem) i\u00a0Donosiciel z Ystad<\/i>. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o jednym z bohater\u00f3w tych tekst\u00f3w jest komisarz Valle Kurtsander…
\n\"\"Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych tekst\u00f3w i jeszcze sporo innych znalaz\u0142o si\u0119 w zbiorze\u00a0Sherlock Holmes w Skanii<\/i>, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w 1995 roku, nak\u0142adem Olaisena i Bostr\u00f6ma.<\/p>\n

5. Ciekawostki i kurioza<\/b><\/p>\n

W\u015br\u00f3d bardziej znanych szwedzkich pisarzy opowiadania o Sherlocku Holmesie pisali m.in. Jenny Berthelius (Tajemnicza torba na babcinym strychu<\/i>), Jan H\u00e5kansson (seria parodii:\u00a0Sprawa zdziwionego wyk\u0142adowcy, Sprawa \u015bmiej\u0105cego si\u0119 klienta, Sprawa skacz\u0105cych ministr\u00f3w, Sprawa szczerego polityka, Sprawa sp\u0142aszczonego milionera, Pies z willi Busker\u00f3w<\/i>), \u00c5ke Lidstr\u00f6m (opowiadania publikowane w \u201eThe Moor\u201d, szwedzkim czasopi\u015bmie Sherlockist\u00f3w:\u00a0Ostatni problem, Przygoda z brakuj\u0105cym diamentem<\/i>) i znany r\u00f3wnie\u017c w Polsce H-K R\u00f6nblom (Z uwag doktora Watsona<\/i>\u00a0\u2013 opowiadanie bez Holmesa).
\nNa uwag\u0119 zas\u0142uguje niew\u0105tpliwie r\u00f3wnie\u017c opowiadanie\u00a0To elementarne, m\u00f3j drogi Strindbergu<\/i>, w kt\u00f3rym Holmes spotyka s\u0142ynnego szwedzkiego poet\u0119, dramaturga i powie\u015bciopisarza, Augusta Strindberga. Interesuj\u0105ce jest to, \u017ce jego autorem jest Carl Olov Sommar, badacz Strindberga.<\/p>\n

Ko\u0144cz\u0105c ju\u017c opowie\u015b\u0107 o Sherlocku Holmesie i jego szwedzkich przygodach, warto wspomnie\u0107 o detektywach, kt\u00f3rzy s\u0105 jego tamtejszymi alter ego. Gdyby nie geniusz z Baker Street, nigdy nie powsta\u0142by r\u00f3wnie\u017c takie postaci, jak Agaton Sax i Ture Sventon. Sax, kt\u00f3rego stworzy\u0142 Nils-Olof Franz\u00e9n, to posta\u0107, kt\u00f3r\u0105 polski czytelnik mo\u017ce zna\u0107 z powie\u015bci dla m\u0142odzie\u017cy, zatytu\u0142owanej\u00a0Agaton Sax i porwany Mister Lispington<\/i>. Z kolei Sventon, to bohater\u00a0Lataj\u0105cego detektywa<\/i>, bardzo popularnej r\u00f3wnie\u017c u nas ksi\u0105\u017cki \u00c5ke Holmberga. W Polsce wydano jeszcze dwa tomy jego przyg\u00f3d \u2013\u00a0Detektyw na pustyni<\/i>\u00a0i\u00a0Ture Sventon w Sztokholmie<\/i>\u00a0\u2013 s\u0105 one ju\u017c mniej znane.
\nPrzez wiele lat, na fali popularno\u015bci powie\u015bci Astrid Lindgren to w\u0142a\u015bnie szwedzkie ksi\u0105\u017cki dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy by\u0142y literackim towarem eksportowym…
\n\u2026 ale to ju\u017c raczej temat na kolejn\u0105 opowie\u015b\u0107.<\/p>\n

Autorzy: Monika Samsel-Chojnacka, Rafa\u0142 Chojnacki
\nArtyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 pierwotnie w czasopi\u015bmie „Co\u015b Na Progu”, nr 2\/2012.<\/p>\n

PRZYPISY
\n1. Sture Stig,\u00a0Sherlock Holmes’ andra sida<\/i>, prze\u0142. R. Chojnacki, 1976, s. 5.<\/p>\n

BIBLIOGRAFIA
\n1. Doyle Arthur Conan,\u00a0Ostatnia zagadka Sherlocka Holmesa<\/i>, Warszawa 1990.
\n2. Doyle Arthur Conan,\u00a0Przygody Sherlocka Holmesa<\/i>, Krak\u00f3w 2004.
\n3. Doyle Arthur Conan,\u00a0Zagadki Sherlocka Holmesa<\/i>, Warszawa 2005.
\n4. Eklund Joakim, Joakim Nivre,\u00a0Sherlock Holmes and the King of Scandinavia<\/i>. „The New Baker Street Pillar Box”, nr 28, 1996, s. 30-33.
\n5. Gizbili Turan,\u00a0Der skandinavische Kriminalroman<\/i>, Munich 2005.
\n6. Pilipiuk Andrzej,\u00a0Sherlock Holmes w Polsce<\/i>, [on-line]\u00a0http:\/\/andrzej.pilipiuk.w.interia.pl\/dane\/holmes.html<\/a>
\n7. Rennison Nicholas,\u00a0Sherlock Holmes: The Unauthorized Biography<\/i>, New York 2006.
\n8.\u00a0Sherlock Holmes i Sk\u00e5ne<\/i>, (ed.) Per Olaisen, Ystad 1995.
\n9. Stig Sture,\u00a0Sherlock Holmes’ andra sida<\/i>, Ystad 1976.
\n10 Ted Bergman,\u00a0Sherlock Holmes i Sverige: En bibliografi<\/i>, Stockholm, 1991
\n11. S\u00f6rmark Sven,\u00a0En oscariansk skandal<\/i>, Stockholm 1983
\n12. S\u00f6rmark Sven,\u00a0Sherlock Holmes i Stockholm<\/i>, Ystad 2001.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sherlock Holmes bez w\u0105tpienia mo\u017ce by\u0107 nazwany najbardziej zapracowanym detektywem wszech czas\u00f3w. Od momentu gdy w 1887 roku sir Arthur Conan Doyle opublikowa\u0142\u00a0Studium w szkar\u0142acie, regularnie otrzymujemy nowe historie, w kt\u00f3rych pojawia si\u0119 skrupulatny i dok\u0142adny w analizie wszelkiego rodzaju dowod\u00f3w \u015bledczy, prowadz\u0105cy prywatn\u0105 praktyk\u0119 ju\u017c nie tylko w Londynie, ale niemal na ca\u0142ym \u015bwiecie. … Czytaj dalej Monika Samsel-Chojnacka, Rafa\u0142 Chojnacki: Sherlock Holmes i tajemnice Sztokholmu<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5219"}],"collection":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5219"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5326,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5219\/revisions\/5326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/deckare.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}